Jeśli w związku z zawarciem umowy otrzymałeś zadatek, w razie niewykonania umowy przez kontrahenta możesz bez wyznaczenia dodatkowego terminu odstąpić od umowy i zachować otrzymany zadatek.
Jeżeli od umowy odstępuje kontrahent, wówczas możesz zażądać od niego zapłaty dwukrotności wpłaconego zadatku (art. 394 § 1 Kodeksu cywilnego).
A zatem jeśli w umowie z kontrahentem zapiszesz, że przekazujesz zadatek i nie dodacie żadnych dodatkowych elementów dotyczących zadatku (np. że ma być wyłącznie zaliczką), wówczas zadatek będzie automatycznie miał takie znaczenie, jakie przewiduje Kodeks cywilny.
Zauważ jednak, że takie znaczenie zadatku obowiązuje, tylko jeśli strony inaczej nie postanowiły w umowie lub nie ugruntował się w tym zakresie zwyczaj (np. w obrocie pomiędzy osobami fizycznymi zadatek często jest traktowany jako "znak" umowy, która faktycznie zostanie wykonana później - np. gdy rolnik przekazuje nabywcy zwierzęcia hodowlanego symboliczną kwotę pieniędzy, którą później mogą zaliczyć na poczet ceny analogicznie do zaliczki).
Przykład
Jak to przebiega?
Spółka z o.o. "Impex" zawarła ze spółką "TDN" umowę na dostawę 10 opon zimowych za cenę 10.000 zł. Jako zadatek spółka "TDN" przekazała sumę 1.000 zł.
Firma "Impex" sprowadziła zamówione opony, ale kontrahent nie zgłosił się po nie, a tym samym nie dochował umowy. Jednocześnie inna firma zgłosiła chęć zakupu tych opon, w związku z tym "Impex" wystosowała do "TDN" oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zatrzymała zadatek.
Zadatek pozwala na łatwiejsze wycofanie się z umowy. Zazwyczaj przed odstąpieniem od umowy trzeba wezwać drugą stronę do spełnienia świadczenia i jednocześnie zastrzec, że w sytuacji gdy nie wykona świadczenia w wyznaczonym terminie, odstąpisz od umowy. Jeśli wniosłeś lub otrzymałeś zadatek, możesz od umowy odstąpić bez wyznaczania terminu.
Jeżeli zaś umowa została wykonana, wówczas zadatek zostaje zaliczony na poczet świadczenia strony, która go dała, np. wcześniej przekazana kwota jest zaliczana na poczet wynagrodzenia za wykonanie dzieła. W przypadku gdy nie jest to możliwe - a stanie się tak, gdy świadczenie będzie niepieniężne - zadatek należy zwrócić.
Zauważ, że dopóki nie dojdzie do wręczenia zadatku, dopóty zadatek nie obowiązuje, gdyż powstaje przez wręczenie, a nie tylko wpisanie odpowiedniego postanowienia w umowie. Żadne zapisy umowne nie będą więc obowiązywały stron, do chwili gdy zadatek nie został przekazany.
Zadatek może zatem pełnić funkcję zabezpieczenia wykonania umowy. Pamiętaj jednak, że w sytuacji gdy druga strona nie wykonuje swojego zobowiązania, a przekazałeś zadatek, zawsze masz wybór - możesz, w zależności od tego, jakie rozwiązanie jest dla Ciebie w danej sytuacji korzystne:
- zażądać wykonania umowy i odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania (np. żądasz wynagrodzenia za dostarczone towary) albo
- odstąpić od umowy i zatrzymać zadatek lub
- zażądać zapłaty zadatku w podwójnej wysokości.
Więcej na ten temat dowiesz się z artykułu "Finanse firmy transportowej - zaliczka a zadatek" , który opublikowaliśmy w majowej aktualizacji "Poradnika Przewoźnika".
Przemysław Wierzbicki
adwokat prowadzący kancelarię adwokacką
w Warszawie,
doświadczony praktyk w zakresie postępowań sądowych,
specjalista z zakresu prawa cywilnego i gospodarczego,
autor licznych publikacji z tego zakresu
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz